Wie in een Marokkaanse moskee bidt, ziet twee manieren van staan. Sommigen laten de armen langs het lichaam hangen; dat heet sadl (السدل). Anderen leggen de rechterhand op de linker; dat heet qabd (القبض). Beide manieren hebben een plaats binnen de Maliki-school. In dit artikel leggen wij uit waar dat vandaan komt.
Wat zegt de Muwatta?
Imam Malik nam in de Muwatta een hoofdstuk op over het leggen van de ene hand op de andere in het gebed. Daarin overlevert hij onder meer de woorden van de metgezel Sahl ibn Sa’d:
كان الناس يؤمرون أن يضع الرجل اليد اليمنى على ذراعه اليسرى في الصلاة
De mensen kregen de opdracht dat een man in het gebed de rechterhand op zijn linker onderarm legt.
Wat zegt de Mudawwana?
In de Mudawwana overlevert Ibn al-Qasim dat Malik over het leggen van de rechterhand op de linker zei dat hij dit in het verplichte gebed niet kende, en dat hij het afraadde. In het vrijwillige gebed zag hij er geen bezwaar in wanneer het staan lang duurde en iemand zich daarmee wilde ondersteunen.
لا أعرف ذلك في الفريضة وكان يكرهه، ولكن في النوافل إذا طال القيام فلا بأس بذلك
Omdat de opvattingen van Ibn al-Qasim in de school als maatgevend gelden, werd sadl in het verplichte gebed de bekendste opvatting (al-mashhur). Zo is het in Marokko, Mauritanië en West-Afrika de gangbare praktijk geworden.
Waarom raadde Malik qabd af?
De geleerden van de school gaven verschillende verklaringen:
- Om te voorkomen dat mensen zouden denken dat het een verplicht onderdeel van het gebed is.
- Omdat het als steunen (i’timad) werd gezien, wat in het verplichte gebed minder passend is.
- Om te voorkomen dat iemand er uiterlijk vertoon van nederigheid van maakt.
Volgens deze verklaringen gaat het bezwaar dus niet over qabd op zichzelf, maar over een bepaalde bedoeling of bijwerking.
Andere overleveringen binnen de school
Van Malik zijn ook andere overleveringen bekend waarin qabd aanbevolen is, onder meer via leerlingen als Ashhab en Mutarrif. Een aantal grote Maliki-geleerden, onder wie Ibn ‘Abd al-Barr, gaf om die reden de voorkeur aan qabd, mede omdat de hadith erover duidelijk is.
Wat betekent dit voor u?
- Wie volgens de bekende opvatting van de school bidt met de armen langs het lichaam, volgt een erkende Maliki-praktijk.
- Wie de handen vouwt, volgt eveneens een opvatting die binnen de school en daarbuiten bekend en goed onderbouwd is.
- Beide gebeden zijn geldig. Dit verschil is nooit een reden voor ruzie of verwijten in de moskee.
Dit is een mooi voorbeeld van hoe de Maliki-school werkt: tekst, praktijk van Medina en de overlevering binnen de school worden samen gewogen. Lees ook Methodologie van de Maliki-school.