De Maliki-school in Marokko en de Maghreb

De Maliki-school in Marokko en de Maghreb

العقيدة الأشعرية، الفقه المالكي، التصوف الجنيدي

Voor de meeste moslims met een Marokkaanse achtergrond is de Maliki-school de vanzelfsprekende rechtsschool. Dat is het resultaat van meer dan twaalf eeuwen geschiedenis, van Medina tot Fes.

Van Medina naar het westen

Leerlingen van imam Malik brachten zijn leer al in de achtste eeuw naar Noord-Afrika en al-Andalus. In Kairouan (Tunesië) schreef Sahnun de Mudawwana, het grote verzamelwerk van de school. In al-Andalus verspreidde Yahya ibn Yahya al-Laythi de Muwatta, en werd de Maliki-school de school van rechters en geleerden.

Marokko

In Fes stichtte Fatima al-Fihriyya in het jaar 859 de Qarawiyyin, die uitgroeide tot een van de oudste nog bestaande leercentra ter wereld. Onder de Almoraviden (elfde en twaalfde eeuw) werd de Maliki-fiqh de grondslag van recht en onderwijs in het hele westen van de islamitische wereld. De Meriniden bouwden in de veertiende eeuw prachtige madrasa’s in Fes, zoals de Bou Inania en de Attarine, waar studenten de Maliki-werken leerden.

Drie pijlers

De Marokkaanse geleerde Ibn ‘Ashir uit Fes vatte de religieuze identiteit van de Maghreb samen in één beroemd vers:

في عقد الأشعري وفقه مالك … وفي طريقة الجنيد السالك

In de geloofsleer van al-Ash’ari, de fiqh van Malik, en op het pad van al-Junayd, de reiziger.

Geloofsleer, praktische regels en innerlijke vorming horen in deze traditie bij elkaar.

Betekenis voor Nederland

Veel moslims in Nederland volgen de Maliki-school, vaak zonder dat zij het zo noemen: de manier van bidden, de regels van het vasten en de gebruiken bij huwelijk en overlijden komen uit deze traditie. De school kent bovendien instrumenten die goed passen bij leven in een nieuwe samenleving, zoals aandacht voor het algemeen belang (maslaha) en het plaatselijk gebruik (‘urf). Op deze site leggen wij de regels daarom altijd uit met aandacht voor de Nederlandse context.