Kennisbank · Geschiedenis · Tijdlijn · Methodologie · Geleerden · Boeken · Begrippen · Veelgestelde vragen

De kennis van de Maliki-school ligt vast in een rijke bibliotheek. Hieronder vindt u de belangrijkste werken, ingedeeld naar soort. Zo ziet u welk boek waarvoor wordt gebruikt: als bron, als leerboek, als naslagwerk of voor rechtspraak en fatwa.

1. De grondslag

• al-Muwatta الموطأ, imam Malik (179 H)
  Hadith, uitspraken van metgezellen en de praktijk van Medina, geordend naar onderwerp. Zie De Muwatta.

2. De grote verzamelwerken (al-dawawin)

Vier werken worden samen al-ummahat, de moederwerken van de school, genoemd:

• al-Mudawwana al-Kubra المدونة الكبرى, Sahnun (240 H)
  Duizenden vragen met de antwoorden van Malik en Ibn al-Qasim; het belangrijkste bronwerk.
• al-Wadiha الواضحة, Ibn Habib (238 H)
  Andalusisch verzamelwerk; grotendeels alleen via citaten bewaard.
• al-‘Utbiyya (al-Mustakhraja) العتبية, al-‘Utbi (255 H)
  Andalusische verzameling van overleveringen van Maliks leerlingen.
• al-Mawwaziyya الموازية, Ibn al-Mawwaz (269 H)
  Egyptisch verzamelwerk, hoog gewaardeerd om zijn ordening.

3. Samenvattingen en ordening

• at-Tahdhib التهذيب, al-Baradhi’i
  Samenvatting van de Mudawwana; eeuwenlang het standaardwerk in het onderwijs.
• an-Nawadir wa-z-Ziyadat النوادر والزيادات, Ibn Abi Zayd (386 H)
  Brengt de opvattingen uit alle verzamelwerken samen.
• at-Tabsira التبصرة, al-Lakhmi (478 H)
  Commentaar op de Mudawwana met eigen afwegingen.
• al-Bayan wa-t-Tahsil البيان والتحصيل, Ibn Rushd de grootvader (520 H)
  Groot commentaar op de ‘Utbiyya.
• Jami’ al-Ummahat جامع الأمهات, Ibn al-Hajib (646 H)
  Beknopt handboek dat de weg bereidde voor de Mukhtasar.
• adh-Dhakhira الذخيرة, al-Qarafi (684 H)
  Uitgebreid naslagwerk met aandacht voor bewijzen en principes.
• al-Mukhtasar المختصر, Khalil (776 H)
  Zeer beknopte vastlegging van de sterkste opvattingen; het centrale handboek van de latere school.

4. Commentaren op Khalil

• Sharh al-Kharashi شرح الخرشي, al-Kharashi (1101 H)
• ash-Sharh al-Kabir الشرح الكبير, ad-Dardir (1201 H)
  Met de randnotities (Hashiya) van ad-Dasuqi (1230 H) het meest gebruikte naslagwerk voor fatwa.
• Sharh az-Zurqani شرح الزرقاني, ‘Abd al-Baqi az-Zurqani (1099 H)
  Met de randnotities van ar-Rahuni (1230 H), veel gebruikt in Marokko.

5. Leerboeken en leerdichten

Met deze werken begint een leerling traditioneel, vaak door ze uit het hoofd te leren:

• Mukhtasar al-Akhdari مختصر الأخضري, al-Akhdari (983 H)
  Kort handboek over reinheid en gebed voor beginners.
• al-Murshid al-Mu’in المرشد المعين, Ibn ‘Ashir (1040 H)
  Leerdicht over geloofsleer, aanbidding en innerlijke vorming. Zie dit artikel.
• ar-Risala الرسالة, Ibn Abi Zayd al-Qayrawani (386 H)
  Helder leerboek over geloof en praktische fiqh.
• al-Qawanin al-Fiqhiyya القوانين الفقهية, Ibn Juzayy (741 H)
  Overzichtelijk handboek, ook met vergelijkingen met andere scholen.
• Tuhfat al-Hukkam تحفة الحكام, Ibn ‘Asim (829 H)
  Leerdicht over rechtspraak, contracten en familierecht; zeer belangrijk in Marokko.

6. Commentaren op de Muwatta

• at-Tamhid en al-Istidhkar التمهيد والاستذكار, Ibn ‘Abd al-Barr (463 H)
• al-Muntaqa المنتقى, al-Baji (474 H)
• al-Qabas en al-Masalik القبس والمسالك, Abu Bakr ibn al-‘Arabi (543 H)
• Sharh az-Zurqani ‘ala al-Muwatta شرح الزرقاني على الموطأ, Muhammad az-Zurqani (1122 H)

7. Usul al-fiqh en doelen van de shari’a

• Ihkam al-Fusul إحكام الفصول, al-Baji (474 H)
• Tanqih al-Fusul en al-Furuq تنقيح الفصول والفروق, al-Qarafi (684 H)
• Miftah al-Wusul مفتاح الوصول, ash-Sharif at-Tilimsani (771 H)
• al-Muwafaqat الموافقات, ash-Shatibi (790 H)
  Het klassieke werk over de doelen van de shari’a.
• Maraqi as-Su’ud مراقي السعود, Sidi ‘Abdullah al-‘Alawi ash-Shinqiti (1233 H)
  Mauritaans leerdicht over usul al-fiqh.

8. Fatwaverzamelingen en rechtspraktijk

• al-Mi’yar al-Mu’rib المعيار المعرب, al-Wansharisi (914 H)
  Duizenden fatwa’s van geleerden uit de Maghreb en al-Andalus.
• al-‘Amal al-Fasi العمل الفاسي, ‘Abd ar-Rahman al-Fasi (1096 H)
  Leerdicht over de rechtspraktijk van Fes.

9. Biografieën van de geleerden

• Tartib al-Madarik ترتيب المدارك, al-Qadi ‘Iyad (544 H)
• ad-Dibaj al-Mudhahhab الديباج المذهب, Ibn Farhun (799 H)
• Shajarat an-Nur az-Zakiyya شجرة النور الزكية, Muhammad Makhluf (1360 H)

Verder lezen: Bekende geleerden en Methodologie.